Wolno rodniki , a oczy

Wolnorodnikowy mechanizm powstawania zaćmy.  

Wylew wolnych rodników – stres oksydacyjny – powoduje nadmierne „zużycie się” mechanizmów osłaniających oko i deficyt fizjologicznych przeciwutleniaczy. Początkiem uszkodzenia soczewki oka – tj. jej „mętnienia” może być zanik aktywności enzymów – dysmutazy i peroksydazy glutationu w jądrach soczewek – ponieważ zwykle zostały już wcześniej zużyte na stłumienie stresu oksydacyjnego.

Wolne rodniki i plamka żółta oka.

Plamka żółta oka to niewielkie skupisko komórek siatkówki o średnicy około 1,5 mm – wysoce wrażliwych na światło, (zwane też plamką oka). Plamka dzięki specyficznej budowie umożliwia tzw. centralne widzenie o najwyższej ostrości, jak też widzenie kolorów. Wywołana upływem lat postępująca z wiekiem degeneracja naczyń odżywiających siatkówkę oraz fizjologicznych mechanizmów osłaniających przed wolnymi rodnikami i innymi substancjami i zapalnymi zagraża utratą ostrości widzenia i zdolności postrzegania barw.

Zagrożona wolnymi rodnikami rogówka!

Pod wpływem wolnego rodnika, jakim jest nadtlenek wodoru (H2O2) dochodzi do uszkodzenia komórek śródbłonka, a w rezultacie do obrzęku rogówki. Czynnikiem bezpośrednio uszkadzającym nabłonek rogówki jest inny wolny rodnik – anion ponadtlenkowy (O2) . Wykazano, że jeśli dobrze działa osłona antyoksydacyjna z fizjologicznego enzymu dysmutazy ponadtlenkowej – wówczas neutralizuje rodniki ponadtlenkowe i zapobiega uszkodzeniom rogówki.

Czy „młode” oczy są dobrze chronione przed wolnymi rodnikami?

U zdrowych i właściwe odżywiających się dzieci, jak też i osób dojrzałych oczy nie są bezbronne wobec wolnych rodników. Wysoki metabolizm siatkówki umożliwia istnienie licznych i efektywnych osłon antyoksydacyjnych. Naszymi „ochroniarzami” są dyżurujące w oku enzymy-antyutleniacze: dysmutaza nadtlenkowa, katalaza, selenozależna, peroksydaza glutationowa, itp. Problemy zdrowotne pojawiają się jednak wraz z wspomnianymi przewlekłymi chorobami i stanami zapalnymi oraz działaniem czynników destrukcyjnych. Pozbawione naczyń krwionośnych rogówka, soczewka i ciało szkliste charakteryzują się znacznie niższym metabolizmem i mają mniej wydajną osłoną przeciwrodnikową.

Wolne rodniki uszkadzają fotoreceptory siatkówki.

Trudno o bardziej wrażliwą na uszkodzenia tkankę, niż fotoreceptory siatkówki oka i plamki oka. Wysokoenergetyczne wolne rodniki mogą je nieodwracalnie uszkadzać, jeśli nie są „ostudzane” tj. neutralizowane przez fizjologiczne osłony antyoksydacyjne. Jeśli osłony antyoksydacyjne z jakichś względów źle działają – wolne rodniki mogą uszkadzać fotoreceptory siatkówki oka. Konsekwencją są uszkodzenia delikatnych tkanek plamki oka. Dowodem na realność tych zagrożeń jest wysoki poziom wolnych rodników tlenowych stwierdzany w przypadkach uszkodzeń narządu wzroku.

 Jak wiek wpływa na osłony antyoksydacyjne oka?

Z upływem lat osłona przeciwrodnikowa ulega osłabieniu. Przyczyną są, obok wspomnianych wyżej czynników destrukcyjnych i chorób – degenerujące się z wiekiem mechanizmy wchłaniania antyoksydantów z diety, jak też zaburzenie regeneracji enzymów antyoksydacyjnych. Wskutek tego krytyczne przeciążenia wolnymi rodnikami, które ludzie młodzi i zdrowi znoszą bez trudu, u osób starszych mogą prowadzić do katastrofy. Degeneracja siatkówki spowodowana m. in. deficytem antyoksydantów nasila się szczególnie po 50-tym roku życia i dotyczy tak samo często mężczyzn, jak i kobiet. Niepokój o zdrowie siatkówki i plamki oka, u osób po 50 roku życia powinna wzbudzić każda utrata ostrości widzenia. Choć zaznaczmy, że nie jest to rozpoznanie jednoznaczne, ponieważ objawy pogorszenia się widzenia występuje również przy rozpoczynającej się zaćmie.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.