Zagrożenia dla oczu

Fotooksydacyjny mechanizm uszkodzeń siatkówki oka.

Mechanizm uszkodzeń wynika z narażenia siatkówki oka na wspomniane już intensywne promieniowanie UV (ultrafioletowe) w sytuacji niedoboru osłon antyoksydacyjnych. Szkodliwe promieniowanie UVA i UVB indukuje w ustroju nadmiar wolnych rodników tlenowych, z których antyoksydanty nie są w stanie zneutralizować. Nieprzyjazne oku jest również promieniowanie jonizujące monitorów komputera i ekranów TV, jak też monotonia obrazu, która unieruchamia mechanizm nawilżania oka i sprzyja jego zapaleniom.

Dlaczego wolne rodniki są szczególnym zagrożeniem dla oka?

Wolne rodniki tlenowe – inaczej oksydanty (utleniacze) są cząstkami o bardzo dużym ładunku energii. Energię tę oddają otoczeniu wchodząc z nim w reakcje chemiczne. Oddawanie energii przez rodnik nazywamy „utlenianiem”, stąd łacińska nazwa oksydacja. Wysoki potencjał energetyczny utleniaczy pozwala im błyskawicznie wiązać się z tkankami i komórkami ciała, co powoduje uszkodzenia. Mówiąc obrazowo uszkodzenia wynikają z gwałtownego oddawania energii, podobnie jak w spalaniu się drzewa w ognisku. Dlatego intensywna produkcja utleniaczy może spowodować lokalny „pożar” i uszkodzenia. Duży i niekontrolowany „wylew” wolnych rodników tlenowych może być porównany do strumienia „gorących iskier” zdolnych wywołać „pożar” i zniszczenie tkanek oka. Taka sytuacja zwana jest stresem lub szokiem oksydacyjnym.

Jak retinopatia cukrzycowa przyspiesza degenerację siatkówki oka?

Pod wpływem cukrzycy dochodzi do chorobliwych zmian w siatkówce oka wynikających z uszkodzenia naczyń włosowatych dostarczających krew. Krwawienie z tych naczyń do siatkówki i ciała szklistego powoduje obrzęk. Obrzęk stwarza szczególne zagrożenie dla komórek plamki żółtej oka, które są najważniejszą częścią siatkówki z punktu widzenia ostrości wzroku. Dodatkowym zagrożeniem są zaburzenia w dopływie krwi do siatkówki oka powodujące jej niedotlenienie i złe odżywianie. Pogłębia to i przyśpiesza pogarszanie się wzroku.

Co przyśpiesza degenerację siatkówki oka?

Na czele listy czynników destrukcyjnych są: choroby zapalne oka i całego organizmu, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, miażdżycowe uszkodzenia naczyniówki oka (np. arterioskleroza), skłonności dziedziczne, szkodliwe dla oczu warunki pracy (spaliny przemysłowe, samochodowe, ozon, itp.) oraz niedobory pokarmowe. Degenerację siatkówki przyśpieszyć może również niehigieniczny styl życia: palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, narkotyków, brak snu, przemęczanie się pracą (pracoholizm), przewlekły stres, itp. Czynniki te mogą osłabić mechanizmy antyoksydacyjne neutralizujące wolne rodniki i dopuścić do uszkodzeń siatkówki, plamki oka oraz innych tkanek narządu wzroku.